ملا عبد الفتاح فومنى گيلانى
237
تاريخ گيلان ( فارسى )
مقالهء اول در بيان حال و شرح مآل امير حمزه خان طالش و فرزندان مشار اليه . چون امير حمزه خان به وساطت حضرت مقرب پناهى حسين خان شاملو ، قلعهء شندان و ولايت آستارا و لنگركنان را به تصرف ذو الفقار خان داده ، روانهء شيروان گرديد ، محمد باقر و ملا فاضل كه اصل ايشان از ولايت خلخال بود [ و ] در ايام دولت ، ملازمت امير حمزه خان مىنمودند و به دولت او سالها به فراغت و راحت مىگذرانيدند ، در اين ولا كه خان مشاراليه به حسب ضرورت ترك مملكت و حكومت نموده و ديار غربت اختيار كرده بود ، دو نفر مذكور ، بر جمهور ملازمان سابق ، به اختيار خدمت و ملازمت ، سبقت جسته ، همراه خان مشاراليه عزيمت شيروان نمودند . و چون امير حمزه خان ، به اتفاق متعلقان و منسوبان ، به شيروان رسيد ، احمد پاشا - بيگلر بيگى شيروانات - اعزاز و اكرام مشاراليه به جا آورده و در شهر شماخى مكان لايق به جهت او مرتب و مهيا نموده ، هميشه تفقد مىفرمودند . و امير حمزه خان گاهى بواسطهء دفع دلگيريها ، به شكار باز و بحرى رغبت مىنمودند . تا آنكه روزى به عادت مستمره ، به قصد شكار سوار شده ، به صحراى شماخى بيرون مىرود . و اين دو ناپاك مفسد شرير بالذات نيز همراه مىروند . و